Opis
problemu

ETIAS – nowa elektroniczna brama do Europy. Co zmieni się dla cudzoziemców i firm od końca 2026 r.?

Już w ostatnim kwartale 2026 r. wchodzi w życie ETIAS – Europejski System Informacji o Podróży oraz Zezwoleń na Podróż. To jeden z najważniejszych zmian w funkcjonowaniu strefy Schengen od wielu lat, szczególnie istotny dla klientów kancelarii obsługujących cudzoziemców oraz firm goszczących partnerów biznesowych, kandydatów i kontrahentów spoza UE.

Czym jest ETIAS?

ETIAS to elektroniczne zezwolenie na podróż, wymagane od obywateli państw zwolnionych z obowiązku wizowego, którzy chcą wjechać do strefy Schengen (30 krajów). System jest europejskim odpowiednikiem amerykańskiego ESTA.

System działa wspólnie z EES (Entry/Exit System), który od kwietnia 2026 r. zastąpił tradycyjne stemple w paszporcie cyfrowym zapisem wjazdu i biometrią. Razem tworzą one wielowarstwową kontrolę granicy zewnętrznej Schengen – część tej kontroli przeniesiona jest na etap przed wejściem na pokład samolotu.

Jak będzie wyglądać procedura?

1. Wniosek online – wypełniany przez podróżnego.
2. Opłata – 20 euro (zwykle pobierana od osób powyżej 18. roku życia).
3. Sprawdzenie ryzyka – system automatycznie weryfikuje dane pod kątem:
   • zagrożeń dla bezpieczeństwa,
   • ryzyka nielegalnej imigracji,
   • zagrożeń epidemicznych.
4. Decyzja – w większości przypadków w ciągu kilku minut.

Bez ważnego ETIAS przewoźnik (linie lotnicze, autobusowe itp.) nie wpuści pasażera na pokład, a Straż Graniczna odmówi wjazdu.

Kto jest zwolniony z ETIAS?

Z obowiązku zwolnieni są m. in.:

• Posiadacze wiz Schengen lub wiz krajowych (np. wizy D),
• Posiadacze kart pobytu (zarówno polskich, jak i innych państw UE),
• Niektóre mniejsze kategorie (np. rodziny obywateli UE w określonych przypadkach).

Oznacza to, że klasyczni pracownicy spoza UE zatrudniani w Polsce na podstawie wizy krajowej typu D lub karty pobytu nie muszą uzyskiwać ETIAS.

Znaczenie dla firm i pracodawców

Dla przedsiębiorstw przyjmujących kandydatów z krajów bezwizowych (USA, UK, Kanada, Australia, Japonia, Korea Płd. i wiele innych) ETIAS staje się nowym elementem procedur podróży służbowych.

Firmy powinny:

• Wkomponować obowiązek uzyskania ETIAS w wewnętrzne polityki podróży,
• Informować zaproszonych gości z odpowiednim wyprzedzeniem,
• Brać pod uwagę ryzyko odmowy zezwolenia.

Należy pamiętać, że negatywna decyzja może wynikać nie tylko z automatycznej analizy, ale także z wpisu do systemu ETIAS lub krajowych konsultacji z organami takimi jak ABW, Policja, Krajowa Administracja Skarbowa czy Straż Graniczna. Skutki takiej decyzji bywają trudne do szybkiego odwrócenia.

Odwołanie od odmowy

W przypadku odmowy wydania zezwolenia przewidziano:

1. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Komendanta Głównego Straży Granicznej,
2. Następnie skargę do sądu administracyjnego.

Podsumowanie

ETIAS nie jest rewolucją dla osób pracujących w Polsce na wizach i kartach pobytu, ale istotnie zmienia rzeczywistość krótkoterminowych podróży biznesowych i turystycznych z krajów bezwizowych. Firmy i osoby fizyczne powinny już teraz włączyć ten temat do planowania na 2027 rok.

Jeśli obsługujesz cudzoziemców zawodowo lub prowadzisz firmę przyjmującą gości spoza UE – warto przygotować się z wyprzedzeniem